Praca w pracowni
Co dokładnie robimy podczas dwóch sobotnich popołudni. Narzędzia, materiały i techniki krok po kroku.
Z czym pracujemy
Wszystkie narzędzia i materiały zapewnia prowadzący. Ty przynosisz tylko dwie własne książki.
Narzędzia tnące i szyjące
Nóż introligatorski, szydło, igły do szycia bloków, linijka stalowa. Każde narzędzie ma swoje zastosowanie i właściwy sposób użycia.
Materiały do oprawy
Płótno introligatorskie, papier japoński, tektura introligatorska, tkaniny dekoracyjne. Dobór materiałów to część nauki.
Kleje i substancje pomocnicze
Klej PVA, klej glutynowy, metylceluloza. Każdy klej ma inne właściwości i inne zastosowanie. Nauczysz się je rozróżniać i stosować.
Cztery kluczowe umiejętności
Naprawa oderwanych grzbietów
Grzbiet odrywa się najczęściej na skutek wieloletniego otwierania książki pod zbyt dużym kątem. Naprawa wymaga oceny, czy blok jest jeszcze związany ze starą okładką, czy wymaga całkowitego przeszycia.
Przy naprawie prostego oderwania: oczyszczamy stary klej, nakładamy nowy warstwami, stosujemy papier japoński jako wzmocnienie. Przy poważniejszych uszkodzeniach: otwieramy grzbiet, wzmacniamy złożenia i nakładamy nową warstwę kleju na cały grzbiet.
Czas schnięcia kleju to nie przerwa. To moment na obserwację i naukę.
Wymiana zniszczonej okładki
Okładka składa się z tektur, grzbietu i materiału zewnętrznego. Wymiana może być częściowa albo całkowita. Przy wymianie częściowej zachowujemy oryginalne tektury i wymieniamy tylko materiał zewnętrzny. Przy całkowitej wycinamy nowe tektury i budujemy okładkę od podstaw.
Nauczysz się mierzyć i ciąć tektury, nakładać materiał bez pęcherzy i przyklejać wyklejkę. To zadanie wymagające precyzji, ale dające duże poczucie satysfakcji.
Czyszczenie pożółkłych stron
Żółknięcie papieru to naturalny proces chemiczny. Papier zawiera ligninę, która pod wpływem tlenu i światła zmienia kolor. Czyszczenie mechaniczne usuwa zabrudzenia powierzchniowe. Czyszczenie chemiczne może rozjaśnić papier, ale wymaga ostrożności.
Na warsztacie pracujemy metodami bezpiecznymi dla papieru: gumki chlebowe do usuwania zabrudzeń, roztwory na bazie wody utlenionej do delikatnego rozjaśniania. Pokażemy też, jak przechowywać książki, żeby spowalniać proces żółknięcia.
Wzmacnianie luzującego się bloku
Blok luzuje się, gdy nici lub klej łączący złożenia traci swoje właściwości. Naprawa od zewnątrz jest możliwa przy lekkich uszkodzeniach. Przy poważnych konieczne jest otwarcie grzbietu.
Technika japońskiego papieru jako wzmocnienia złożeń to metoda stosowana w konserwacji muzealnej. Delikatna i skuteczna. Papier japoński jest cienki, ale wyjątkowo mocny.
Jak się przygotować
Wybierz dwie książki
Wybierz tomy, które faktycznie chcesz naprawić. Nie muszą być bardzo zniszczone, ale każda powinna mieć jakiś konkretny problem do rozwiązania. Idealnie, jeśli mają różne rodzaje uszkodzeń.
Obejrzyj je dokładnie
Przed warsztatem przyjrzyj się swoim książkom. Gdzie jest oderwany grzbiet? Jak bardzo luźny jest blok? Czy okładka wymaga tylko czyszczenia, czy całkowitej wymiany? Zapisz swoje obserwacje.
Ubierz się wygodnie
Praca z klejem i papierem bywa brudna. Wygodne ubrania, w których możesz się swobodnie poruszać. Klej PVA jest wodoodporny po wyschnięciu, więc lepiej mieć coś, czego nie szkoda.
Przynieś pytania
Jeśli masz inne książki z problemami, których nie możesz przynieść, zrób zdjęcia. Prowadzący chętnie doradzi, jak podejść do różnych rodzajów uszkodzeń.
Gotowy na pracę z własnymi książkami?
Skontaktuj się z nami, żeby dowiedzieć się o najbliższych terminach.